Rötar, hava yolu taşımacılığında en sık karşılaşılan aksaklıklardan biridir. Uçağın planlanan kalkış veya varış saatinden daha geç gerçekleşmesine rötar denir. Peki, rötar ne demek ve yolcular açısından ne ifade eder? Bu soru yalnızca bir kelime anlamını değil, aynı zamanda yolcu haklarını ve tazminat süreçlerini de kapsar.
“Rötar” kelimesi Fransızca kökenli “retard” sözcüğünden gelmektedir ve gecikme anlamına gelir. Havacılık sektöründe tarifeli bir uçuşun planlanan saatinde gerçekleşmemesi durumunu ifade eder. Özellikle yoğun seyahat dönemlerinde birçok yolcu “rötar ne demek?” sorusunu yaşadığı mağduriyet sonrası araştırmaktadır. Türkiye’de yolcu hakları SHY-Yolcu Yönetmeliği kapsamında korunurken; Avrupa Birliği ülkelerinde EU261 düzenlemesi geçerlidir.
Uçak Neden Rötar Yapar?
Rötar ne demek sorusunun yanıtını doğru anlayabilmek için gecikmenin nedenlerini bilmek gerekir. Uçakların rötar yapmasının birçok farklı sebebi olabilir ve çoğu zaman güvenlik önceliklidir.
Hava Koşulları:
Yoğun sis, kar, fırtına, şiddetli rüzgar veya yıldırım gibi olumsuz hava şartları kalkış ve inişleri doğrudan etkiler.
Teknik Kontroller ve Arızalar:
Uçakta meydana gelen en küçük teknik aksaklık bile detaylı inceleme gerektirir. Güvenlik onayı verilmeden uçuş gerçekleştirilmez.
Hava Trafik Yoğunluğu:
Özellikle büyük ve yoğun havalimanlarında kalkış sırası oluşabilir. İstanbul gibi yüksek trafikli merkezlerde bu durum daha sık yaşanır.
Operasyonel Gecikmeler:
Yakıt ikmali, bagaj yükleme, temizlik veya ikram hizmetlerindeki aksaklıklar uçuş saatini etkileyebilir.
Güvenlik Prosedürleri:
Şüpheli bagaj veya ek güvenlik kontrolleri uçuşun ertelenmesine neden olabilir.
Mürettebat Planlaması:
Pilot ve kabin ekibinin uçuş süresi sınırları vardır. Önceki uçuş gecikmeleri zincirleme etki yaratabilir.
Rötar ile Uçuş İptali Arasındaki Fark
Rötar, uçuşun gecikmeli de olsa gerçekleşmesi anlamına gelir. Uçuş iptali ise planlanan seferin tamamen kaldırılmasıdır. Ancak uzun süreli gecikmeler bazı durumlarda iptal benzeri hakların doğmasına neden olabilir.
Rötar Durumunda Yolcu Hakları
Rötar ne demek sorusu yalnızca tanımsal bir konu değildir; aynı zamanda yolcunun hangi haklara sahip olduğunu bilmesini gerektirir. Türkiye’de yolcuların hakları SHY kapsamında korunur. Avrupa Birliği ülkelerinden kalkış yapan uçuşlarda veya AB merkezli havayollarında EU261 düzenlemesi uygulanır.
Belirli süreyi aşan gecikmelerde yolculara ücretsiz hizmet sağlanması zorunludur.
2–3 saat gecikmelerde:
Sıcak ve soğuk içecek ikramı yapılır.
3–5 saat gecikmelerde:
İçeceklerin yanında günün saatine uygun yiyecek verilir.
5 saat ve üzeri gecikmelerde:
Yiyecek ve içecek hizmetine ek olarak, gerekiyorsa konaklama ve transfer sağlanır.
Geceleme gerektiren durumlarda otel ve havaalanı transferi ücretsiz karşılanır.
Tazminat Hakkı Ne Zaman Doğar?
Rötarın havayolunun kontrolünde olan bir sebepten kaynaklanması ve yasal süreleri aşması halinde tazminat hakkı doğabilir.
Türkiye’de SHY kapsamında:
- İç hat uçuşlarında belirli koşullarda en az 100 Euro karşılığı TL ödeme,
- Dış hat uçuşlarında 200 ila 600 Euro arası tazminat hakkı söz konusu olabilir.
Avrupa’da EU261 kapsamında:
- 3 saat ve üzeri gecikmelerde,
- Havayolunun kontrolünde olan sebeplerle yaşanan rötarlarda
200 ila 600 Euro arasında tazminat talep edilebilir.
Olağanüstü hava koşulları gibi havayolunun kontrolü dışında gelişen durumlarda tazminat sorumluluğu doğmayabilir.
Rötar Tazminatı İçin Nereye Başvurulur?
Uçuşunuz rötar yaptıysa ve gecikme yasal sınırları aştıysa, hem Türkiye’de hem Avrupa’da tazminat hakkınız olabilir. Başvurunun doğru mevzuata göre yapılması büyük önem taşır.
Türkiye kalkışlı uçuşlarda SHY düzenlemesi, Avrupa Birliği kalkışlı veya AB merkezli havayollarında EU261 düzenlemesi uygulanır. Hangi yönetmeliğin geçerli olduğu; uçuşun kalkış noktası, varış noktası ve havayolunun merkezine göre belirlenir.
Voos olarak, Türkiye ve Avrupa kapsamındaki rötar başvurularınızı sizin adınıza yürütüyoruz.
Başvuru süreci şu şekilde ilerler:
- Uçuş bilgilerinizi forma girersiniz.
- Uzman ekibimiz SHY ve EU261 kapsamında hak durumunuzu analiz eder.
- Hak sahibiyseniz başvuru süreci başlatılır.
- Tazminat kazanılması halinde ödeme tarafınıza iletilir.
Uçuş gecikmesi yaşadıysanız ve “rötar ne demek, haklarım nelerdir?” diye araştırıyorsanız, hak kaybı yaşamamak için başvurunuzu geciktirmemeniz önemlidir. Hak ettiğiniz tazminatı Voos aracılığıyla kolay ve güvenli şekilde talep edebilirsiniz.
English (USA)
English (UK)
Français
Português (Portugal)
Shqip
العربية
Български
Čeština
Dansk
Deutsch
Deutsch (Österreich)
Deutsch (Schweiz)
English (Canada)
English (Ireland)
Español
Ελληνικά
Magyar
Italiano
Nederlands
Norsk
Polski
Português (Brasil)
中文
Türkçe